Platform on new construction, renovation, restoration and transformation
Met het project Ensemble verrijst in Veldhoven een nieuw woonensemble dat zowel stedenbouwkundig als architectonisch een belangrijke mijlpaal vormt. Het plan omvat de vier appartementengebouwen Aria, Ballata, Concerto en Duetto, die zorgvuldig gepositioneerd zijn rond de bestaande muziekschool, op de plek van de voormalige Rabobank- en TNT-gebouwen. Het resultaat is een doordacht woonproject dat naadloos aansluit op de ambities van Veldhoven én op de urgente woonopgave in de regio Eindhoven.
We spraken met Jan-Hein Biemans, stedenbouwkundig ontwerper en adviseur bij de gemeente Veldhoven en Jur van Aken, directeur van Van Schijndel Bouwgroep. Samen blikken zij terug op de intensieve en constructieve samenwerking die dit project mede mogelijk maakte.
Toen Van Schijndel Bouwgroep de locatie verwierf, werd in overleg met de gemeente onderzocht wat het ruimtelijke ‘laadvermogen’ van de plek was. De bestaande muziekschool bleek – na een studie – niet te verplaatsen. Dat bood kansen: de nieuwe woongebouwen werden als ensemble rond dit bestaande ankerelement geplaatst. “Het project ligt bovendien aan één van de vijf ‘groene vingers’ die Veldhoven van oost naar west doorsnijden”, vult Biemans aan. “Die groenstructuren zijn bepalend voor de identiteit van onze gemeente. Ensemble moest daar naadloos onderdeel van worden.”
In de gemeentelijke structuurvisies was deze locatie al benoemd als mogelijke plek voor een stedelijk accent. Veldhoven hanteerde lange tijd de ongeschreven regel om buiten het centrum niet hoger te bouwen dan zeven lagen. Toch werd hier – in lijn met de Structuurvisie (2009) – gekozen voor een twaalflaagse woontoren als markante nieuwe landmark. “Het was een van de langste raadsvergaderingen ooit om een bestemmingsplan vastgesteld te krijgen”, lacht Biemans. “Maar het was duidelijk dat hier een kans lag om richting te geven aan de toekomstige stedelijke ontwikkeling.” En dat is nodig. De regio Eindhoven staat voor de opgave om 70.000 woningen te realiseren in de komende tien jaar, waarvan circa 7.000 in Veldhoven. De aanwezigheid en groei van ASML, het Máxima Medisch Centrum en de High Tech Campus zorgen voor een enorme woonvraag. “Elke nieuwe medewerker van ASML genereert indirect 2,5 extra banen”, zegt Van Aken.
“De housing pressure is gigantisch. Ensemble is een voorloper van wat Veldhoven nodig heeft.”
Ensemble maakt gebruik van een collectief warmtesysteem, waarbij warmte centraal wordt opgewekt en gedeeld. Het systeem benut restwarmte en verlaagt de individuele installatielast. “Het is efficiënt, toekomstbestendig en passend bij de schaal van dit project”, aldus Van Aken. Maar duurzaamheid gaat volgens hem verder dan installaties: “Duurzaamheid begint bij architectuur. Iets dat mooi en tijdloos is, blijft veel langer bestaan. Als een gebouw honderd jaar mee kan omdat mensen er graag willen wonen, is dat per definitie duurzamer dan een ‘calculatieplan’ dat na dertig jaar verouderd is.”
De vier gebouwen staan op twee halfverdiepte parkeerkelders, omgeven door rijk groen en voorzien van rijke groene daktuinen. Verharding is sterk beperkt, parkeerplaatsen zijn uitgevoerd met grasklinkers en de landschappelijke kwaliteit wordt beheerd door de ontwikkelaar zelf. Dat waarborgt een hoger niveau van groenonderhoud dan gemeentelijk beheer zou toelaten.
Binnen Ensemble werd bewust ingezet op sociale ontmoetingsplekken. In Ballata bevindt zich een groene binnentuin waar bewoners samenkomen, terwijl in Duetto op de derde verdieping een daktuin met zitplekken is ingericht. “Midden in coronatijd beseften we hoe cruciaal ontmoeting is”, zegt Van Aken. “Die gedachte zit in dit ontwerp verweven.” Pauwert Architectuur uit Eindhoven gaf de vier gebouwen een samenhangende identiteit met variërende massa’s en een hoogwaardige materialisering. De 170 appartementen variëren van circa 53 tot ruim 130 m2. “Omdat we het geheel in portefeuille houden, ontwikkelen we voor de lange termijn”, aldus Van Aken. “We kiezen niet voor minimale oppervlaktes, maar voor kwaliteit.” De belangstelling spreekt boekdelen: na de livegang van de website meldden zich ruim 2.500 geïnteresseerden. De eerste tachtig appartementen van Aria en Ballata zijn inmiddels opgeleverd en bewoond; Concerto en Duetto volgen medio 2026.
