Platform over nieuwbouw, renovatie, restauratie en transformatie
Op Zeeburgereiland in Amsterdam worden drie voormalige industriële silo’s getransformeerd tot een publiek stedelijk ensemble. Film, sport, horeca, werkplekken en een openbaar dakpark vinden hier onderdak in een robuuste betonnen structuur met een herkenbaar industrieel verleden. De uitkragende bovenbouwen van de silo’s krijgen een bijzondere schil: niet als een dunne huid, maar als een slim systeem dat op betaalbare wijze een architectonische visie mogelijk maakt.
Leebo Intelligente Bouwsystemen is verantwoordelijk voor de gevels van het project. Uitvoerder Johan van Nimwegen benadrukt dat het gevelbeeld misschien rustig oogt, maar technisch allesbehalve eenvoudig is. Wat vanaf de kade één doorlopende cirkel lijkt, bestaat uit een zorgvuldig opgebouwd systeem van prefab elementen, elk met een eigen functie in constructie, montage en afwerking.
De bovenbouw van de silo’s staat op een slanke halsconstructie en wordt uitgevoerd in aluminium composiet cassettes (LeeBond) met smalle raamstroken. Die bovenbouw vormt een volledige cirkel van 24 segmenten. Van Nimwegen legt uit dat die segmentatie essentieel is geweest om de gevel maakbaar te houden. “De elementen worden volledig in de fabriek geproduceerd: staalframe, isolatie, dampopen en dampdichte folies en kozijnen zijn al geïntegreerd. Zelfs de beglazing zit er bij aankomst op de bouwplaats al in. De ronding wordt niet ter plekke gemaakt, maar zit in het element zelf. De panelen zijn gesegmenteerd en de kromming is uitgefreesd en daarna gewalst, waardoor een ronde gevel ontstaat tegen de kostprijs van een rechte.”
Die prefab aanpak vertaalt zich volgens Van Nimwegen direct naar de montage. Wanddelen van ongeveer vier meter breed worden met een haaksysteem opgehangen, gesteld en gefixeerd. In ongeveer vijf dagen is één silo van drie lagen hoog wind- en waterdicht. Dat tempo is nodig, omdat de bouwplaats complex is en meerdere disciplines elkaar snel moeten opvolgen.
Een belangrijk onderscheid zit tussen de hals en bovenbouw. In de hals zijn zwarte sandwichpanelen toegepast, maar die blijven uiteindelijk niet zichtbaar. Van Nimwegen wijst erop dat er aan de buitenzijde nog een achterconstructie met gevelpanelen tegenaan komt, terwijl aan de binnenzijde gipswanden worden geplaatst. Ook hier is alles gesegmenteerd, omdat de kozijnen dat eveneens zijn. “De bovenbouw krijgt juist een uitgesproken uitstraling door de champagnekleurige cassettes. Die zijn diep uitgevoerd en hebben een zonwerende werking. Hoge zomerzon wordt geweerd, terwijl laag winterlicht wel naar binnen kan. Een matte coating voorkomt reflecties richting de omgeving.”
De volgorde van montage is strak vastgelegd. Eerst worden de elementen geplaatst en gesloten, daarna volgt afdichting en isolatie. Pas daarna kan een andere partij de glasstroken tussen de vloerranden aanbrengen. Die hebben geen constructieve functie, benadrukt Van Nimwegen, maar zijn wel bepalend voor het gevelbeeld. Pas wanneer die zijn geplaatst, kan Leebo de definitieve buitenafwerking monteren. Dat moment markeert het aanbrengen van het ‘definitieve jasje’ van het gebouw.
Volgens Van Nimwegen laat het project zien dat de gevel hier geen decor is, maar een instrument. “Een systeem waarin esthetiek, techniek en samenwerking samenkomen en waarin industrieel erfgoed niet wordt verhuld, maar zorgvuldig opnieuw wordt aangekleed.”
