Platform over nieuwbouw, renovatie, restauratie en transformatie
Steeds vaker worden machines gebruikt op een manier waarvoor ze nooit zijn ontworpen, zoals uitstappen op hoogte vanuit een hoogwerker, hefsteiger of tijdelijke hangbruginstallatie. Dat gebeurt niet uit onwil, maar omdat werkplekken onvoldoende bereikbaar zijn. De oorzaak ligt vaak al in de ontwerp- of voorbereidingsfase van een (renovatie)project.
Een herkenbaar voorbeeld is de aanleg van zonnepanelen op fabriekshallen, vertelt Remco van Noordenne van Aboma. “Daken worden volgelegd, maar er wordt niet nagedacht over een veilige toegang voor latere inspectie en onderhoud. Vervolgens wordt een hoogwerker ingezet en stappen medewerkers op hoogte uit om het dak te bereiken. Dat lijkt een praktische oplossing, maar het is geen beoogd gebruik van de machine. Daarmee vergroot je het risico op onveilige situaties.”
Dezelfde ontwikkeling is zichtbaar bij renovaties van flats uit de jaren zestig en zeventig, zo gaat Van Noordenne verder. “Om bewoners zo min mogelijk overlast te bezorgen, wordt gekozen voor tijdelijke hangbruginstallaties of hefsteigers om de gevel van buitenaf te bereiken. Soms stappen medewerkers vanaf deze installaties een balkon op. Ook hiervoor zijn deze arbeidsmiddelen niet ontworpen. Hoewel een verhuurder soms aangeeft dat dit mogelijk is, blijft het afwijken van het gebruik dat de fabrikant voor ogen had.”
Ook in de modulaire bouw ontstaan vergelijkbare situaties. Van Noordenne: “Zo worden hoogwerkers bijvoorbeeld ingezet als tijdelijke randbeveiliging bij werkzaamheden aan daken. Als iemand tegen de leuning valt, kan de machine bewegen, met alle risico's van dien. In sommige gevallen stellen brancheorganisaties dat dit onder strikte voorwaarden kan, maar juridisch blijft het een kwetsbare situatie. Bij een ongeval zal worden gekeken of de machine is gebruikt zoals de fabrikant heeft bedoeld.”
Theoretisch is een aanpassing van een machine mogelijk voor bovengenoemde situaties, maar daarmee vervallen de oorspronkelijke EG-verklaring en CE-markering van de fabrikant. Feitelijk ontstaat dan een nieuwe machine, stelt Van Noordenne. “Dat brengt een uitgebreid traject met zich mee van beoordeling, certificering en toetsing aan de geldende normen. De beste oplossing ligt daarom aan de voorkant van een project. Denk al tijdens de ontwerp- en voorbereidingsfase na over een veilige bereikbaarheid van de werkplek.”
Een veilige bereikbaarheid geldt niet alleen voor nieuwbouw, maar ook voor bestaande gebouwen die aan onderhoud of een renovatie worden onderworpen. “Het hoort bij de levensduur van een gebouw of installatie”, zegt Van Noordenne. “Wanneer daar vooraf geen rekening mee wordt gehouden, ontstaat een probleem in de gebruiksfase. De verleiding wordt dan groot om machines oneigenlijk te gebruiken. Door bereikbaarheid vanaf het begin mee te nemen in het ontwerp kunnen onveilige situaties én ongelukken worden voorkomen.”
