Plattform für Neubau, Renovierung, Restaurierung und Umgestaltung
Bij de grootschalige herinrichting van Nieuw-Lekkerland past de gemeente Molenlanden circa 250 Axedo® kolken van polypropyleen (PP) toe. De gemeente werkt al jaren met dit type kolk van DYKA en heeft daar goede ervaringen mee. Vooral het lage gewicht, de flexibiliteit bij het aansluiten en het eenvoudige onderhoud geven voor wegbeheerder Jochem van den Berg de doorslag. Arjan Heijdra, Rayon Manager C&I bij DYKA Nederland, licht toe waarom juist bij reconstructies deze eigenschappen van belang zijn.
De keuze voor PP ontstond bij de gemeente Molenlanden vanuit een praktische behoefte. “We zijn in het verleden op zoek gegaan naar een beter hanteerbare kolk”, vertelt Van den Berg. “Vooral om het plaatsen voor onze medewerkers in de buitendienst gemakkelijker te maken.”
Aanvankelijk koos de gemeente voor een PVC-kolk met PE-bodem, later voor de Axedo-kolk van PP. “De keuze is vooral ingegeven door het lage gewicht en de robuustheid”, vervolgt Van den Berg. Inmiddels wordt de oplossing binnen de gemeente al jaren toegepast. “Voor zover ik weet, hebben we nog geen enkele kolk hoeven te vervangen.”
Het geringe gewicht levert vooral tijdens de aanleg voordelen op. Waar een traditionele betonnen kolk met een kraan moet worden geplaatst, kan de PP-variant met de hand worden verwerkt. Van den Berg krijgt van zijn medewerkers terug dat de kolk gemakkelijk te plaatsen en aan te sluiten is. Ook ergonomisch is dat een voordeel. Heijdra wijst daarnaast op de tweedelige opbouw. De onderbak en het gietijzeren bovendeel zijn afzonderlijk te positioneren, waardoor de aansluiting eenvoudig kan worden afgestemd op de richting van de leiding. Juist bij reconstructies biedt die flexibiliteit voordelen. “Bij nieuwbouw heb je doorgaans alle ruimte. Bij een reconstructie ligt er al veel in de ondergrond en kom je soms situaties tegen die niet op tekening staan”, aldus Heijdra. Dat speelt ook bij de herinrichting van Nieuw-Lekkerland, waar de Axedo-kolken op grote schaal worden toegepast. Het project loopt van de zomer van 2025 tot april 2027 en is met circa 250 kolken de grootste toepassing binnen Molenlanden tot nu toe.
Minstens zo belangrijk is het beheer. “Een kolk wordt één keer geplaatst en moet vervolgens zeker vijfentwintig jaar goed kunnen functioneren”, zegt Van den Berg. “Daarom kijken we nadrukkelijk naar eenvoudig en efficiënt onderhoud.” Traditionele betonnen kolken zijn voorzien van een gietijzeren stankklep die tijdens het reinigen kan losschieten en vervolgens opnieuw moet worden geplaatst. Bij de Axedo wordt een loshangend cilindrisch stankscherm toegepast, waarbij dat probleem zich niet voordoet. “Bij betonnen kolken was na het reinigen soms een extra ronde nodig om losgeraakte stankkleppen terug te plaatsen. Dat kost extra tijd en arbeid”, aldus Van den Berg. Heijdra wijst erop dat een kolk gedurende een gebruiksduur van vijfentwintig jaar zo’n vijftig keer wordt gereinigd. Juist dan telt onderhoudsgemak. Van den Berg: “Je moet daarom niet alleen naar de aanschaf kijken, maar naar de efficiëntie tijdens de hele gebruiksperiode.”
Ook vanuit duurzaamheid biedt de materiaalkeuze voordelen. De Axedo wordt vervaardigd uit 100 procent gerecycled PP. Daarbij is ook de circulariteit van het materiaal van belang: PP kan opnieuw gerecycled worden zonder dat dit ten koste hoeft te gaan van de materiaaleigenschappen. Het lage gewicht beperkt bovendien de transportbelasting en daarmee de CO2-uitstoot. Duurzaamheid is echter slechts één aspect van een toekomstbestendige openbare ruimte. Ook het omgaan met steeds hevigere regenbuien en de daarmee samenhangende wateroverlast vraagt nadrukkelijk aandacht.
Volgens Van den Berg speelt de kolk daarbij weliswaar een belangrijke rol, maar is deze op zichzelf geen oplossing voor klimaatadaptatie. “De kolk is de eerste schakel in de afvoer van hemelwater: het water stroomt vanaf de straat via de kolk naar het riool. Maar voor klimaatadaptatie moet je naar het complete watersysteem kijken.” De gemeente Molenlanden zet daarom onder meer in op grotere riooldiameters, gescheiden stelsels en het afkoppelen van hemelwater bij woningen. “Daarmee ontlast je het vuilwaterriool en verklein je het risico op wateroverlast. Uiteindelijk gaat het erom dat de hele waterhuishouding goed op elkaar is afgestemd.”
