Platform on new construction, renovation, restoration and transformation
Een monumentaal gebouw verduurzamen is al een uitdaging op zich en al helemaal als het een kerk betreft met beperkte ruimte voor techniek. Niet vreemd dus dat voor de verduurzaming van de Elimkerk in Capelle aan den IJssel al in een vroeg stadium een beroep werd gedaan op de expertise van Klimaatservice Holland, toevallig ook een expert in het verduurzamen van kerken.
“Op basis van positieve ervaringen met eerder gerealiseerde kerken werden we uitgenodigd om deel te nemen aan het bouwteam”, begint Willem Sterkenburg van Klimaatservice Holland. De uitgangspositie was bijzonder. “Er lag nog geen uitgewerkt ontwerp. Vanaf de eerste schetsen hebben we samengewerkt aan een passende oplossing voor verwarming, ventilatie, koeling en regeltechniek. Door onze vroege betrokkenheid was het mogelijk om technische keuzes optimaal af te stemmen op het monumentale karakter van het gebouw.”
Voor de warmteopwekking koos Klimaatservice Holland voor een gesloten bodemsysteem, gekoppeld aan drie warmtepompen met een gezamenlijk vermogen van 60 kW. Tegelijkertijd zijn de bestaande cv-ketels behouden. “Die keuze was bewust: een deel van het gebouw beschikt nog over hoogtemperatuurverwarming”, legt Sterkenburg uit. “Door een hoog- en laagtemperatuurcircuit te combineren, kan het grootste deel van het jaar efficiënt worden verwarmd met warmtepompen, terwijl de ketels alleen worden ingezet tijdens piekmomenten of wanneer extra vermogen nodig is. Dankzij het bodemsysteem kan het gebouw grotendeels gratis worden gekoeld en waar nodig ondersteunen de warmtepompen actief het koelproces.”
De ventilatie vormde volgens Sterkenburg één van de grootste uitdagingen. “Omdat het bestaande dak onvoldoende draagkracht had voor de nieuwe installaties, moest alle techniek binnen het gebouw worden ondergebracht. We hebben gekozen voor een gebalanceerd ventilatiesysteem met warmteterugwinning en een capaciteit van 15.000 m3/h. In de kerkzaal zorgen plafondroosters met elektronisch verstelbare schoepen voor een optimaal luchtpatroon. Koeling vraagt namelijk om een ander inblaaspatroon dan verwarming.” Een extra uitdaging was de ontsluiting van het ventilatiesysteem vanuit de technische ruimte naar het plafond van de kerkzaal. “Samen met de architect werd hiervoor een elegante oplossing bedacht: een schacht die volledig in het bouwkundige ontwerp is geïntegreerd en daardoor niet opvalt.”
Aan de buitenzijde is nauwelijks af te lezen dat de Elimkerk ingrijpend is vernieuwd, terwijl binnen een moderne installatie is gerealiseerd die slim samenwerkt met de bestaande installaties. “Een dergelijk resultaat kun je alleen maar bereiken als alle partijen optimaal met elkaar samenwerken”, vindt Sterkenburg. “En dat was hier absoluut het geval. Het hele traject is vanaf de voorbereiding tot en met de oplevering erg prettig verlopen.”
