Platform on new construction, renovation, restoration and transformation
Houtbouw klinkt duurzaam en logisch, maar pas als je er mee aan de slag gaat, merk je dat het nog in de kinderschoenen staat. Al snel loop je tegen grenzen aan. Esthetische wensen zijn niet altijd verenigbaar met technisch prestaties. Dat ervoer Slokker Bouwgroep aan den lijve bij het ontwerp van Robin Wood op Centrumeiland. Het initiële plan werd dan ook fundamenteel gewijzigd.
“Het project voor Robin Wood kwam medio 2023 bij ons op tafel”, begint Dennis Jansen, projectleider bij Slokker Bouwgroep. “De opdrachtgever won de tender voor kavel 1 op Centrumeiland, een broedplaats voor creatievelingen, met een plan dat vol inzette op houtbouw.” Toen Slokker Bouwgroep bij het bouwteam aanschoof, lag er een ontwerp gebaseerd op modulaire 3D-units. “Dat idee was echter financieel niet te kaderen, mede vanwege de mismatch tussen de esthetische wensen van de architect en de technische prestaties.”
De draagstructuur werd daarom fundamenteel herzien: van modulaire units naar een CLT-systeem. Vanaf de tweede verdieping wordt het gebouw opgetrokken in CLT (Cross Laminated Timber), met een betonnen plint als solide basis. “Die omslag leverde bovendien een aanzienlijk percentage extra verhuurbaar vloeroppervlak op”, zegt André Breg, projectcoördinator bij Slokker Bouwgroep. “Bij het stapelen van modulaire units is immers sprake van dubbele muren en vloeren.”
Op Centrumeiland is houtbouw de norm. “Houten gevels zijn populair, maar kennis en ervaring zijn nog beperkt”, weet Jansen uit ervaring. “Desondanks had de architect een gevelgrid bedacht bestaande uit houten balken in combinatie met rabatdelen.” In plaats van chemisch geïmpregneerd hout, met alle milieu-impact van dien, zocht Slokker Bouwgroep naar een natuurlijk alternatief. De keuze viel op Azobé voor het gevelgrid, een houtsoort die van nature brandklasse B kan halen. Het is allesbehalve standaard gevelhout, want Azobé is gevoelig voor vervorming. Toch werd de uitdaging aangegaan.
Samen met gespecialiseerde partijen werden vervormingstesten uitgevoerd. “De dikte van de balken is teruggebracht van 40 naar 30 millimeter en de balken zijn uitgebreid getest op gedrag en bevestiging”, zegt Jansen. “We hebben vervolgens bewust gekozen voor teruggewonnen Azobé uit de Nederlandse markt. Oud hout heeft minder interne spanning en is daardoor stabieler; een vorm van urban mining die bovendien perfect past binnen de duurzaamheidsambitie van het project.”
“Voor de rabatdelen zaten we aanvankelijk op het spoor van bamboe, vanwege de stabiliteit en brandwerendheid, maar de opdrachtgever wilde natuurlijk hout”, vervolgt Jansen. “Uiteindelijk viel de keuze op Muiracatiara van Van den Berg Hardhout, vanwege de donkerbruine aderen ook wel Tigerwood genoemd.” Brandtesten met Tigerwood rabatdelen en de Azobé-balken toonden aan dat brandklasse B als totaalsysteem niet haalbaar was. In samenwerking met adviesbureau Nieman werd gezocht naar een gelijkwaardigheidsoplossing, die werd gevonden in een vergaande compartimentering van de gevel. “Elk gevelelement vormt een afzonderlijk brandcompartiment in de spouw, met compartimenteringsstrips en opschuimende grafietbanden tegen brandoverslag”, legt Jansen uit. “Op die manier kan de brand niet zomaar doorslaan en wordt bij elk element de reactietijd van de brandweer verlengd. In nauw overleg met de gemeente werd deze aanpak getoetst en geaccepteerd.”
De gevel wordt volledig geprefabriceerd bij Frank van Roij: 962 HSB-elementen, inclusief aluminium zetwerk, glas, hekwerken en screens, komen kant-en-klaar aan op de bouwplaats. “Er wordt steigerloos gebouwd”, zegt Breg. “Het iconische Azobé-gevelgrid wordt later aangebracht. Eerst verrijst het hoofdvolume, daarna worden de appartementen intern afgewerkt. Vervolgens wordt het galerijgrid gemonteerd en met stalen consoles gekoppeld aan de CLT-constructie. Een zorgvuldige fasering om kwaliteit en veiligheid te waarborgen.”
Tot slot ‘moest’ Slokker Bouwgroep ook nog een oplossing verzinnen voor geluidoverslag en deed zij zelfs inspiratie op in een artikel in Stedenbouw over HAUT. Jansen: “Er bestaat geen standaard ‘best practice’ voor CLT-vloeren in woningbouw. Uiteindelijk hebben we gekozen voor een losliggende ballastlaag van kalksplit bovenop de 200 mm dikke CLT-vloer. In deze laag worden installaties opgenomen. Daarboven komen isolatielagen van steenwol en tackerplaat met vloerverwarming, afgewerkt met 50 mm anhydriet.”
Wat dit project bijzonder maakt, is volgens Breg niet alleen de houten constructie of het unieke gevelgrid. “Het is de manier van samenwerken én de gastvrijheid van andere houtbouwers die met dezelfde uitdagingen worstelen in houtbouw. Daar waren we aangenaam door verrast. Een teken dat de sector samen pioniert en leert.”
