Platform over nieuwbouw, renovatie, restauratie en transformatie
Een monumentale gevel restaureren begint op maaiveldniveau, maar het echte werk wordt pas zichtbaar wanneer de restaurateur er met zijn neus bovenop staat. Aan de Marnixstraat in Amsterdam kreeg MMBS te maken met metselwerk dat op tal van plaatsen was aangetast, bijzondere verankeringen én een behoorlijk complexe steigeropgave. Goed kijken, zorgvuldig monteren en vervolgens herstellen zoals het ooit bedoeld was, vormden de basis voor bijna anderhalf jaar vakwerk.
MMBS verzorgde het complete steigerwerk voor drie bouwblokken. “Dat komt in totaal neer op ruim 12.000 m² aan steigers opbouwen en weer demonteren, als je bedenkt dat de gemiddelde steigerinzet per blok zo’n 4.500 m2 bedraagt”, vertelt Nick van der Kraats, projectleider bij MMBS.
Op de kopgevels werd een Allround-steiger ingezet, op de voor- en achtergevels koos MMBS voor zogenaamde Blitz-steigers met een extra uitbouw op de bovenste slag. “Vanwege die uitbouw is in het steigerontwerp extra aandacht besteed aan de stabiliteit en verankering. Daar kwam de aanwezigheid van de bovenleidingen van de tram nog eens bij, die via ankerpunten aan de gevel zijn bevestigd”, zegt Van der Kraats. “We hebben de steiger om deze ankerpunten heen gebouwd en ze vervolgens afgeschermd met een bekisting. Ook werden aanvullende veiligheidsmaatregelen getroffen, waaronder het aarden van de steigers. Verder werden ze volledig voorzien van steigernetten en hebben we op de eerste slag opvangschotten geplaatst als extra bescherming tegen mogelijk vallend puin en gereedschap. Tot slot hebben we ook de schoorstenen in de steigers gezet.”
Aan de gevels zelf lag eveneens een omvangrijke restauratieopgave ten grondslag. “Scheuren werden uit- en ingeboet en waar nodig voorzien van wapening en nieuwe verankeringen”, vertelt Van der Kraats, die eraan toevoegt dat veel aandacht uitging naar de gevelankers, kozijnankers en blindankers die in het metselwerk waren opgenomen. “We hebben deze volledig vrijgemaakt, behandeld en geconserveerd. De ankers zijn ingepakt met een zuurvrije vetband en vervolgens is het metselwerk rondom hersteld.” Voor het herstel van het metselwerk heeft MMBS verschillende monsters beoordeeld op structuur, hardheid en kleur. “Waar mogelijk zijn bestaande stenen hergebruikt. Beschadigde exemplaren zijn vervangen door stenen die zo dicht mogelijk bij het origineel komen. Die nieuwe stenen hebben we overigens voorzien van een patinalaag met natuurlijke pigmenten, zodat ze qua uitstraling aansluiten op het bestaande werk.”
Tot slot heeft MMBS ook het voegwerk plaatselijk hersteld. “Door de jaren heen zijn verschillende reparatietechnieken toegepast met afwijkende mortels en voegtypen, waaronder plat- en snijvoegen. We hebben alles weer zoveel mogelijk teruggebracht naar het origineel”, zegt Van der Kraats. “Dat is tegelijk ook onze kracht. Soms kwamen pas op de steiger details aan het licht die vanaf het maaiveld niet zichtbaar waren. Wij hebben de kennis, ervaring en het vakmanschap in huis om ook dan een gedegen oplossing te voorzien die rechtdoet aan het verleden.”
