Platform over nieuwbouw, renovatie, restauratie en transformatie
In de Spaarndammerbuurt in Amsterdam bouwt Ballast Nedam West aan Bredius: 105 woningen met een hybride hout-betonconstructie, een parkeerkelder en traditioneel Amsterdams metselwerk. Het is het eerste CLT-project voor het bedrijf. Hoofduitvoerder Rob Peetoom werd speciaal voor dit werk ingevlogen en neemt met 40 jaar bouwervaring de balans op.
Het complex, ontworpen door Monadnock architecten, combineert een betonnen onderbouw met een CLT-houtconstructie vanaf de verdiepingsvloeren. Aan de buitenzijde zit traditioneel Amsterdams metselwerk dat aansluit bij de architectuur van de Spaarndammerbuurt. Peetoom: “Het is ontzettend mooi om te zien. CLT is een hernieuwbaar materiaal, maar ook bewerkelijk. Je zit met constructiviteit, vochtwering, akoestiek.”
Die bewerkelijkheid zit in de details. Waar een betonvloer met zandcement relatief snel klaar is, telt het vloerpakket bij Bredius bijvoorbeeld meer dan 30 centimeter en diverse lagen van gespleten grind, isolatie en een afwerklaag bovenop het CLT. In de vluchtwegen zitten drie gipsplaten van 15 millimeter in plaats van de gebruikelijke twee van 12 millimeter, vanwege de strengere brandeisen bij houtbouw.
Het Amsterdamse metselwerk aan de buitenzijde geeft het gebouw zijn karakter. Peetoom noemt het dan ook liefkozend ‘de krenten uit de pap’. Het koppelen van metselwerk aan een CLT-constructie is technisch een ander verhaal dan bij de traditionele bouwmethoden. “Je hebt te maken met plintbelasting en draagvermogen. Je moet geveldragers toepassen en hebt twee keer zoveel staal nodig om het te koppelen.” De combinatie van traditioneel metselwerk en houtbouw maakt het project extra bewerkelijk, maar levert volgens Peetoom wel een bijzonder resultaat op.
Een van de grootste aandachtspunten bij houtbouw is vochtbeheersing. Ballast Nedam West heeft hiervoor een eigen monitoringsysteem opgezet. CLT-wanden worden bij binnenkomst gemeten op vocht en tijdens de bouw wekelijks gecontroleerd, op vaste en wisselende plekken. “We bekleden tijdens de bouw de wanden met tijdelijke vochtbescherming. We ventileren heel veel. Pas als de waarde goed is, gaan we dicht. Alle data wordt vastgelegd, voor ons én de opdrachtgever.”
Ballast Nedam West deelt zijn bevindingen actief met collega’s, ook bij zusterbedrijven Heddes Bouw & Ontwikkeling en Hurks Groep. Arjen Arens, hoofd planontwikkeling bij Ballast Nedam West: “Omdat we denken dat in houtbouw een deel van de oplossing ligt om onze carbon footprint te verlagen, is het de moeite waard om ervaring op te doen en de opgedane kennis zoveel mogelijk te delen.”
Hij vervolgt: “Omdat de regelgeving en interpretatie van maatregelen nog in ontwikkeling is, kunnen we nog niet op routine en standaardoplossingen vertrouwen. Het is daarom nog belangrijker dat er overeenstemming is over details en uitgangspunten zodat het project als het ware als een IKEA-kast op locatie in elkaar gezet kan worden.”
